NIEUWS | Hoe kan ons reukvermogen bijdragen aan een beter geheugen en een gezonder eetpatroon? Met een Vici-beurs op zak onderzoekt de Wageningse Sanne Boesveldt onder andere hoe geur bijdraagt aan voedselkeuzes van mensen die afvallen met afslankmedicatie zoals GLP-1.
WUR-professor en onderzoeker Sanne Boesveldt mag de komende vijf jaar onderzoeken hoe reuk mogelijk bijdraagt aan enerzijds een beter geheugen en anderzijds gezondere voedselkeuzes. Haar voorstel leverde haar een Vici-beurs van anderhalf miljoen euro op.
Reuktherapie tegen geheugenverlies
Volgens Boesveldt heeft reuk mogelijk een directe invloed op cognitieve processen. Deze nauwe relatie tussen geur en geheugen en emotie gaat Boesveldt systematisch onderzoeken met als uitgangspunt om geheugenverlies tegen te gaan. Eerder onderzoek liet zien dat zogenoemde geurtraining bij reukverlies het reukvermogen verbetert en mogelijk ook het geheugen positief beïnvloedt.
Een grote groep proefpersonen met milde geheugenklachten ruikt enkele maanden tweemaal per dag aan vier verschillende sterke geuren. Met speciale MRI-scans worden vervolgens mogelijke veranderingen in het hersengebied gemeten. Naast de ‘standaard’ geurtherapie wil Boesveldt ook een uitgebreidere therapie introduceren, waarbij proefpersonen niet alleen een geur ruiken, maar met een virtual reality (VR)-bril ook de herkomst van die geur zien. “Het idee is dat multisensorische stimulatie een sterker effect heeft.”
Lees ook: 'Steeds meer aandacht voor sensoriek'
Reukverandering bij GLP-1 gebruikers
Het tweede deel van het onderzoek richt zich op de rol die reuk heeft bij voedselkeuzes, met name bij mensen die afvallen met afslankmedicatie zoals GLP-1. Verandert het reukvermogen onder invloed van GLP-1, en stuurt dat vervolgens het eetgedrag bij?
Boesveldt vermoedt dat reuk en smaak in hoge mate onze voedselkeuzes bepalen, maar er is nog weinig bekend over hoe het middel het eetgedrag verandert en wat er in het brein gebeurt.
“Uit dieronderzoek weten we dat in het reukcentrum in de hersenen receptoren zitten waarop GLP-1 aangrijpt.”
De studie volgt proefpersonen die met GLP-1-medicatie starten. Onderzoekers meten het reukvermogen, eetgedrag en de hersenactiviteit van de proefpersonen vóór de eerste injectie van het afslankmiddel en op meerdere momenten daarna. Die groep vergelijken ze met mensen die afvallen via leefstijl- en voedingsadvies zonder medicatie. “Zo hopen we onderscheid te maken tussen effecten van gewichtsverlies en effecten die specifiek samenhangen met GLP-1”, aldus Boesveldt.
De universitair hoofddocent ziet in beide delen duidelijke maatschappelijke relevantie en toepasbaarheid. “Als we beter begrijpen hoe reuk meewerkt aan veranderingen in geheugen en eetgedrag, kunnen we daar in de toekomst misschien heel gericht op inspelen.”
Bron: WUR
Veci-onderzoek naar obesitas
In totaal deelde de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) 39 Vici-beurzen uit aan onderzoekers van Nederlandse kennisinstellingen. Zo ook Esther Aarts, onderzoeker aan de Radboud Universiteit.
Ze gaat onderzoeken hoe de darmen met de hersenen ‘praten’ bij overeten, vooral bij mensen met zowel obesitas als ADHD. De onderzoekers kijken met behulp van hersenscans naar twee manieren waarop de darmen de hersenen mogelijk beïnvloeden via signalen zoals beloning, emotie, aandacht en lichaamsbewustzijn. Enerzijds darmhormonen zoals GLP-1 en anderzijds darmbacteriën die korteketenvetzuren produceren uit voedingsvezels.