Het eten van snelle suikers in de nacht verstoort de biologische klok
NIEUWS | Nachtdienst of nachtbraker? Blijf dan van snelle suikers af om alert te blijven. Promovendus Perdana Suyoto onderzocht bij vrouwelijke verpleegkundigen of en hoe voeding bescherming kan bieden tegen verstoringen van de interne biologische klok. Hij ontdekte dat met de juiste voeding de schommelingen in de bloedsuikerspiegel te beheersen zijn.
Wie vaak in de nacht wakker is, bijvoorbeeld voor een nachtdienst, wijkt af van het traditionele slaap-waakritme. Dat verstoort de interne biologische klok, oftewel het zogenoemde circadiaanse ritme. Bij een langdurige verstoring stijgt het risico op obesitas, diabetes en hart- en vaatziekten. Het lijf moet namelijk op de waargenomen ‘vreemde tijden’ ineens hard werken om de bloedsuikerspiegel in balans te houden na een maaltijd. Promovendus Perdana Suyoto onderzocht of en hoe voeding bescherming kan bieden tegen deze verstoringen. Hij promoveerde begin september aan de Wageningse Universiteit (Humane Voeding en Gezondheid) met de thesis: Circadian disruption and health: can diet play a protective role?
Langzame suikers beter
Suyoto onderzocht bij vrouwelijke verpleegkundigen die nachtdiensten draaien in het ziekenhuis. Hij liet hen nul, één of drie maaltijden eten met een hoge of lage glycemische index, oftewel snelle of langzame suikers. Suyoto: “Maaltijden met een hoge glycemische index veroorzaakten flinke bloedsuikerschommelingen, ongeacht het aantal maaltijden. Dat zagen we niet alleen tijdens de nachtdienst, maar ook de ochtend erna.” Bij de lage glycemische index verdwenen die schommelingen. “Dit laat zien dat het type maaltijd belangrijker is dan de frequentie. Maaltijden met een lage glycemische index zijn een goed alternatief voor vasten tijdens nachtdiensten.”
Daarnaast ontdekte Suyoto dat deze bloedsuikerschommelingen de alertheid verminderden. “Om alert te blijven, is het belangrijk om hoge bloedsuikerpieken te vermijden, blijkt uit deze resultaten. Maaltijden met een hoge glycemische index kun je tijdens nachtdiensten beter laten staan.”
Verstoringen van het circadiaanse ritme leiden tot een ontregelde glucosehuishouding en een hogere kans op type 2 diabetes.
De net verschenen Voeding Nu 4 (2025) staat in het teken van chrononutrition. Lees bijvoorbeeld: ‘Eten volgens je biologische klok bepaalt je gezondheid’.
Sociale jetlag
Ook zonder nachtdiensten kan de biologische klok uit balans raken. Dat kan al gebeuren door veranderingen in slaaptijden, zoals bij een sociale jetlag. Iemand krijgt dit wanneer de sociale verplichtingen niet overeenkomen met diens natuurlijke ritme. Sociale jetlag is het verschil tussen de slaaptijden op werkdagen en vrije dagen. “Dat is het geval bij avondmensen die vroeg moeten opstaan voor college of werk bijvoorbeeld. Hoe groter het verschil tussen slaap-waaktijden op werkdagen en vrije dagen, hoe groter de sociale jetlag.”
Een hoge sociale jetlag, van twee uur of meer, vergroot het risico op diabetes type 2 met 45 procent. Dit heeft deels te maken met voeding, zag Suyoto. “Mensen met een hoge sociale jetlag eten ongezonder: meer alcohol, suikerhoudende dranken en bewerkt eten. Hun hogere vet- en suikerinname vergroot het risico op diabetes, terwijl plantaardige eiwitten juist beschermen.”
Bron: WUR