Fruit te koop op een markt in Nigeria
Van Afrika tot Latijns-Amerika: miljarden mensen wereldwijd kunnen zich geen gezonde voeding veroorloven. Dat blijkt uit een nieuw VN-rapport dat de kosten voor elk land in kaart bracht. Deskundigen roepen op tot multisectorale maatregelen voor efficiëntere toeleveringsketens om de kosten van fruit, groenten en zuivel te verlagen.
Er zijn 2,69 miljard mensen die zich geen gevarieerd dieet kunnen veroorloven dat aan hun energie- en voedingsbehoeften voldoet. Het zal dan ook “enorme inspanning” vragen om de wereldwijde doelstelling van 'Zero Hunger' tegen 2030 te halen. Hier waarschuwt het nieuwe VN-rapport 'The State of Food Security and Nutrition in the World 2026’ voor.
Gezond eten kosten
Het aandeel mensen dat zich geen gezond dieet kan veroorloven, blijft extreem hoog ondanks een aanhoudende, geleidelijke verbetering in de afgelopen jaren. Dit vertelt Maximo Torero, hoofdeconoom van de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) en een van de auteurs van het rapport, aan The Guardian.
Vijf VN-agentschappen, de FAO, de WHO, Unicef, het Wereldvoedselprogramma van de VN en het Internationaal Fonds voor Landbouwontwikkeling, hebben berekend hoeveel de kosten van een gezond dieet bedragen (de CoHD).
Een gezond dieet in elk willekeurig land kost in de lokale valuta dus evenveel als 4,28 dollar in de VS, gemeten naar koopkracht (PPP). Dit was nog 3,44 PPP-dollar in 2021. De grens voor extreme armoede ligt een stuk lager, namelijk op 3 PPP-dollar per persoon. Bijna zeventig procent van de kosten liggen bij dierlijk voedsel, groenten en fruit. De kosten liggen het hoogst in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (4,91 PPP-dollar).
In Nederland kost een gezond dieet 3,56 PPP-dollar per dag. In 2025 konden 0,2 miljoen Nederlanders zich geen gezond dieet veroorloven, blijkt uit het rapport. Ter vergelijking: in Duitsland was dit de realiteit voor 4,5 miljoen mensen.
Afrika meeste honger
Slechts 30,8 procent van de kinderen in de leeftijd van 6 tot 23 maanden en nog geen twee derde (62,7 procent) van de vrouwen in de leeftijd van 15 tot 49 jaar heeft een minimaal gevarieerd voedingspatroon. Maar er is ook goed nieuws: de wereldwijde honger nam in 2025 voor het derde jaar op rij af. 7,8 procent van de bevolking had er last van, tegenover 8,1 procent in 2024.
Er waren tekenen dat een langdurige stijgende trend in Afrika tot stilstand kwam. Maar momenteel telt Afrika voor het eerst in jaren het grootste aantal mensen dat honger lijdt, namelijk ongeveer 309 miljoen, zo bleek uit het rapport. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door de sterkere bevolkingsgroei op het continent, verklaart Torero aan The Guardian. 2 op de 3 mensen in Afrika konden zich in 2025 geen gezond dieet veroorloven. Dit is meer dan het dubbele van de percentages die in Azië of Latijns-Amerika en het Caribisch gebied zijn waargenomen. In Azië lijden zo’n 292 miljoen mensen honger.
Torero wijst The Guardian erop dat de cijfers voor 2025 samenhangen met de afname van de buitenlandse ontwikkelingshulp in de regio. Ook wordt honger steeds vaker als oorlogswapen gebruikt nu ‘voedselgerelateerd geweld’ toeneemt, blijkt uit analyse. Beperkingen op de scheepvaart in de Straat van Hormuz als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten zullen waarschijnlijk invloed hebben op de cijfers van volgend jaar, verwacht hij.
Obesitascijfers
De obesitascijfers uit het rapport zijn ook zorgwekkend. Uit cijfers van de WHO blijkt dat obesitas onder volwassenen is gestegen van 12,1 procent in 2012 naar 16,2 procent in 2024. Volgens cijfers van Unicef kampt 1 op de 10 kinderen wereldwijd met obesitas. In 2024 kampten 2,2 miljoen Nederlandse volwassenen met obesitas. Torero aan The Guardian: “We moeten ons nu intensief inzetten om die risico’s en de verborgen kosten die deze aanzienlijke toename van obesitas met zich meebrengen, tot een minimum te beperken.“
Volgens de econoom is het overheidsbeleid doorgaans gericht op het subsidiëren van granen en zetmeelrijke basisvoedingsmiddelen, in plaats van vlees, zuivel, fruit en groenten. Wel calorieën dus, maar geen gevarieerd dieet. Hij adviseert overheden om te investeren in infrastructuur, onderzoek en ontwikkeling, bovenop structurele en beleidshervormingen op het gebied van subsidievormgeving, handelsfacilitering en regelgevingskaders.
Efficiëntere toeleveringsketens
Uit modellen in het rapport blijkt dat efficiëntere toeleveringsketens de kosten van vlees en zuivelproducten, maar ook van groenten en fruit, kunnen verlagen. Met name multisectorale maatregelen die de hele waardeketen bestrijken, leiden tot aanzienlijk grotere kostenbesparingen dan afzonderlijke maatregelen.
Gerichte technologische en structurele verbeteringen op het gebied van bederfelijke levensmiddelen, met name groenten en fruit, blijken cruciale hefbomen te zijn om de betaalbaarheidskloof te verkleinen.
Voorbeelden genoemd in het rapport zijn:
- Het aanpakken tekortkomingen in de koelketen en hoge kosten van dierlijke voedingsmiddelen in Afrika
- Het verbeteren van transport
- Het verlagen van de kosten van groenten in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied
- Het versterken van de verwerking van fruit na de oogst in Azië
Bron: The Guardian
