Witte kidneyboon
NIEUWS | De EFSA raadt het eten van rauwe peulvruchten af. De autoriteit concludeert na onderzoek dat het eten van onvoldoende gekookte bonen gastro-intestinale klachten kan veroorzaken, vanwege de aanwezigheid van actieve lectines, met name de PHA lectine.
Steeds meer consumenten kiezen voor een rauw of minimaal gekookt plantaardig dieet. Maar wie zelf zijn peulvruchten kookt, moet opletten. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) ontdekte namelijk dat het eten van rauwe of onvoldoende gekookte bonen ziek kan maken.
Gezondheidsrisico lectines
De autoriteit beoordeelde op aanvraag van de Europese Commissie het risico voor de volksgezondheid van de aanwezigheid van lectines in voedsel. Lectines, ook wel anti-nutrienten genoemd, zijn een groep eiwitten die van nature voorkomen in peulvruchten, maar ook granen en groenten. Ze beschermen planten tegen ongedierte en ziekten. De meeste lectines zijn onschadelijk. De lectines die met name in rauwe peulvruchten voorkomen, zoals rauwe kidneybonen, kunnen echter immuuneffecten en gastro-intestinale symptomen veroorzaken, zoals misselijkheid, braken, buikpijn en diarree.
De consumptie van goed verwerkte en bereide peulvruchten, bijvoorbeeld uit de supermarkt, brengt geen risico's met zich mee.
Alle leeftijdsgroepen
De wetenschappers van de EFSA hebben hun beoordeling uitgevoerd door de mogelijke schade te evalueren die wordt veroorzaakt door de lectine fytohemagglutinine (PHA) en het beoordelen van de blootstelling van consumenten. PHA komt voor in bonen en is de meest giftige lectine in veel gegeten eetbare planten.
Het panel voor verontreinigingen in de voedselketen ontwikkelde een willekeurig scenario voor acute blootstelling waarbij bonen niet voldoende gekookt zijn en de helft van de lectines nog in actieve vorm aanwezig is. Het panel concludeerde dat een dergelijke blootstelling een gezondheidsrisico van ten minste 95 procent met zich meebrengt, en voor alle leeftijdsgroepen geldt.
Lectines deactiveren
Helle Knutsen, voorzitter van het panel: “Consumenten kunnen bonen zelf verwerken om lectines te deactiveren, namelijk door ze te weken en te koken.” De meest effectieve manier, is door ze 6 tot 12 uur in water te weken tot ze zacht zijn, vervolgens het water te verversen en ze minstens een half uur op 100 °C te koken.
Aangezien de bereidingstijd afhankelijk is van de soort peulvrucht, raadt het panel aan om de bonen te koken tot ze zacht zijn. Andere bereidingswijzen, zoals stomen, bereiden in de magnetron en roosteren, zijn minder effectief.
Consumenten beschermen
Op basis van het werk van de EFSA overweegt de Europese Commissie en haar lidstaten maatregelen om consumenten te informeren en te beschermen tegen de mogelijke gezondheidsrisico's.
In het advies worden ook verschillende lacunes in de gegevens gesignaleerd. Ook doet het panel aanbevelingen voor toekomstig onderzoek, onder meer naar de aanwezigheid van verschillende lectines in rauwe en verwerkte levensmiddelen en de effecten daarvan op mensen en dieren.