BLOG | Afgelopen december gebeurde er iets bijzonders. Nou gebeurt dat wel vaker, maar dit keer op LinkedIn. Ik had een foto gepost van een promotieteam dat blikjes Red Bull uitdeelde op een paar meter van de ingang van de HAS green academy in Den Bosch en vroeg: ‘Moeten we dit soort marketing gewoon accepteren?’
Dat maakte blijkbaar iets los: bijna 85.000 views, 434 reacties, 85 commentaren en 8 reposts. De meeste mensen vonden dit soort marketing van een ongezond product niet goed, opdringerig en ook nog eens vlak bij een school. En ze herkenden het ongezonde aanbod in hun eigen omgeving.
Maar er waren ook boze reacties dat we ‘alles afpakken’ en ‘mensen zelf moeten kunnen kiezen wat ze eten en drinken’. Om eerlijk te zijn, met dat laatste ben ik het nog eens ook. Het probleem is echter dat er vaak amper iets goeds te kiezen valt. Rondom de Onderwijsboulevard in Den Bosch bijvoorbeeld, met een vmbo, twee mbo’s en twee hbo’s, hebben we dat een aantal jaren in kaart gebracht. Momenteel vind je tussen het station (waar veel studenten in de stad arriveren) en de scholen maar liefst 45 voedselaanbieders. En kun je meer dan zevenduizend ready-to-eat producten kopen, waarvan slechts zeven procent past in de Schijf van Vijf. Het aanbod van ongezond voedsel nam de afgelopen jaren toe, en het percentage Schijf van Vijf nam juist af. Als daar bovenop ook nog ongezonde producten worden opgedrongen, dan noem ik dat geen vrije keuze meer. Je zou kunnen denken: het is gewoon een kwestie van vraag en aanbod. Dat hebben we nagevraagd in Den Bosch: twee derde van de studenten wil graag een gezonder aanbod. Als het maar wel lekker en betaalbaar is.
Deze veranderingen in de voedselomgeving zien we overigens niet alleen in Den Bosch; hetzelfde gebeurt in andere steden. CBS-cijfers laten bijvoorbeeld zien dat het aantal fastfood-restaurants in Nederland van 2014 tot 2024 steeg van 12.560 tot 19.040. Het is een geleidelijke verandering, waardoor het misschien amper opvalt. Dus heel nuttig dat dit soort veranderingen bijgehouden worden en we met harde cijfers in de hand ons kunnen afvragen: is dit een gewenste ontwikkeling?
Het antwoord daarop kwam toevallig een paar dagen na mijn bericht in het nieuws: ‘Kinderartsen slaan alarm over toename aantal kinderen met obesitas’. Met vaak ernstige gezondheidsproblemen zoals gewrichtsklachten en diabetes type 2. Daarom ben ik inderdaad wel voor afpakken: het afpakken van het recht om ongezond voedsel te promoten, zeker bij instellingen als scholen. En ook ben ik voor het reguleren van de balans tussen het gezonde en het ongezonde voedselaanbod. Zodat er echt weer wat te kiezen valt. En we de gezonde (en lekkere!) keuze ook daadwerkelijk de makkelijke keuze maken.
Dr. ir. Herman Peppelenbos
lector Groene Gezondheid aan HAS green academy en voorzitter van het Lectorenplatform Voedsel, Voeding & Gezondheid