Voordeel van kritiek

Op 9 april presenteerde het Voedingscentrum de vernieuwde Schijf van Vijf. Kort daarna laaide de kritiek op, tot in de Tweede Kamer aan toe. De kern van die kritiek: duurzaamheid zou zwaarder wegen dan gezondheid. Nederland staat daarin echter niet alleen. Ook in landen als Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Denemarken, Noorwegen, Finland en Canada zijn voedingsrichtlijnen de afgelopen jaren opgeschoven richting een meer plantaardig voedingspatroon. Niet alleen vanuit duurzaamheidsoverwegingen, maar ook omdat het gezonder is.

De discussie onderstreept hoe gepolariseerd voeding inmiddels is geworden. Voorstanders van plantaardig eten en overtuigde vleeseters staan steeds vaker lijnrecht tegenover elkaar. Tegelijkertijd is een groot deel van de Nederlanders juist flexitariër. Gemiddeld genomen is één op de vier avondmaaltijden inmiddels vegetarisch. Door alle ophef zou je bijna vergeten dat de Schijf van Vijf nog altijd ruimte laat voor drie keer per week vlees en één keer per week vis.

Feit blijft dat de adviezen in de Schijf van Vijf ver afstaan van het huidige voedingspatroon in Nederland. Dat was tien jaar geleden, bij de vorige herziening, niet anders. Toen sprak het Voedingscentrum al over “een stip op de horizon”. Dat vraagt iets van ons als voedingsprofessionals. Het uitdragen van de Schijf van Vijf is geen kwestie van zenden of overtuigen met cijfers alleen. Het vraagt om nuance, context en vooral om kleine, haalbare stappen. Niet alles tegelijk, niet betuttelend, maar aansluitend bij de leefwereld van mensen.

De vernieuwde Schijf van Vijf is geen dogma en geen individueel behandelplan, maar een richtingaanwijzer. Het is aan ons – diëtisten, voedingswetenschappers, gewichtsconsulenten, leefstijlcoaches en andere (zorg)professionals – om die richting te vertalen naar de dagelijkse praktijk. Juist daar ligt onze professionele meerwaarde. Bovendien heeft die kritiek ook een voordeel: de naamsbekendheid van de Schijf van Vijf was nog nooit zo groot.