REDACTIONEEL # 1 | Kun jij ook zo genieten van een goed gevulde erwtensoep in de winter, een ijsje in de zomer, de pittige gewaarwording van een curry en de zoete smaak van aardbeien? Hoe doen we dat eigenlijk, genieten van eten? Dat heeft alles te maken met sensoriek.
Het laat zich omschrijven als een orkest van zintuigen dat samen speelt om van eten een beleving te maken. Het gaat niet alleen om smaak- (zoet, zuur, zout, bitter en umami) en reukvermogen. Ook textuur en mondgevoel (knapperig, smeuïg of vezelig) spelen een rol, net als visuele prikkels. Kleur en presentatie beïnvloeden je verwachtingen en smaakperceptie. Zelfs geluid draagt bij aan de ervaring. Denk maar aan het kraken van chips of het bruisen van frisdrank. Alle zintuiglijke waarnemingen samen bepalen hoe wij een product beleven en of we het lekker vinden. Sensoriek is de stille motor achter onze eetervaring. Het maakt het mogelijk om van eten te genieten.
Als één instrument wegvalt - bijvoorbeeld het reukvermogen bij anosmie - klinkt de muziek ineens dof. Een appel smaakt vlak, aardbeien lijken wel water en een pastasaus mist de pit. Smaak en geur kunnen drastisch veranderen bij ziekten als Parkinson, nierziekten, infecties als COVID-19 en bij behandeling met bijvoorbeeld chemotherapie, antibiotica of antidepressiva. Zoet smaakt bitter, vlees kan een metaalachtige gewaarwording geven. Eten, ooit een bron van plezier, wordt dan een bron van frustratie. Terwijl goed eten juist in die situaties vaak noodzakelijk is. Ook voor kinderen die langdurig sondevoeding gebruikt hebben, kan eten een dagelijkse strijd zijn. Hun mondmotoriek en smaakontwikkeling lopen vaak achter, waardoor ze angst of weerstand tegen vaste voeding hebben.
Sensoriek is dus geen luxe, maar een levensbelangrijke schakel in gezondheid. Het gaat niet alleen om het creëren van aantrekkelijke producten voor de massa, maar ook om het terugbrengen van eetplezier voor wie dat niet vanzelfsprekend is. Want eten is meer dan overleven, het is een belangrijk stukje kwaliteit van leven.