BLOG | Weet je wat mijn guilty pleasure is? Back to the Future kijken, of boeken over tijdreizen lezen. Ik verslind ze. Ik weet niet precies waarom, maar ik raak er altijd volledig door gefascineerd. De ideeën, de avonturen, de eindeloze mogelijkheden… Heerlijk. Maar elke keer als ik zo’n verhaal lees of kijk, schieten er bij mij een paar praktische vragen door mijn hoofd. Moet je iets eten tijdens de reis? Schakel je meteen over op een middeleeuws dieet of het dieet van de toekomst? En eh… hoe zit het met plassen en poepen? Dat zie je in films en boeken nooit, maar het lijkt me vrij cruciaal.
Een feestje tot laat en je merkt het meteen: de volgende dag ben je van slag. Ons lichaam is supergevoelig voor een schommelend ritme. Uit onderzoek blijkt dat dit effect zelfs groter wordt naarmate we ouder worden. Je slaap, je eetlust, je humeur… Alles verandert ineens. Zelfs een klein verschil in slaap- en eetpatroon, zoals uitgaan op vrijdagavond en uitslapen op zaterdag, kan je interne klok flink in de war schoppen. Onderzoekers noemen dit ook wel ‘sociale jetlag’, een soort mini-tijdreis die ons lichaam echt voelt, ook al blijf je gewoon in je eigen bed.
De ervaring die het dichtst bij echte tijdreizen komt, is reizen naar een andere tijdzone. Je hele bioritme slaat daarvan op hol. Ook al neem je melatonine – met de officieel goedgekeurde claim dat het helpt de tijd die nodig is om in slaap te vallen te verkorten – alles kan van slag raken. Je eet ’s ochtends alsof het avond is, je lunch voelt als een late snack, en je alertheid piekt op de vreemdste momenten. Onderzoek, zoals dat van Waterhouse en collega’s, laat zien hoe gevoelig ons lichaam is voor deze verschuivingen. Chrononutrition, het idee dat voeding en tijd van de dag onlosmakelijk verbonden zijn, wordt ineens pijnlijk duidelijk. Ons lichaam is letterlijk een interne klok. En negeer je die klok, dan voel je dat meteen.
Ook in het ziekenhuis merk je hoe kwetsbaar ons ritme is. Je wordt midden in de nacht wakker, slaapt niet door zoals je gewend bent en je dagelijkse routine ligt volledig overhoop. Het voelt bijna alsof je een beetje tijdreist: je bent er fysiek, maar je gevoel voor tijd raakt zoek. Verstoringen in slaap, lichtblootstelling en dagelijkse ritmes leiden tot ontregeling van het circadiaans ritme, met effecten op alertheid, stemming en eetlust. Zelfs korte perioden van ritmeverstoring, zoals nachtelijk wakker worden in het ziekenhuis of plotselinge veranderingen in eet- en slaapmomenten, hebben merkbare gevolgen voor herstel, energie en eetlust. Gelukkig liggen mensen tegenwoordig korter in ziekenhuizen, zodat ze in hun eigen bed en ritme kunnen herstellen.
Stel je nou eens voor dat we in de toekomst echt kunnen tijdreizen. Wat zal dat met je lijf doen? Wat neem je mee? Voor mij is het duidelijk: een wc-rol - want ja, je weet nooit - en iets om te eten dat veel energie en voedingsstoffen levert. Voor mij zonder twijfel stroopwafels. Simpel, makkelijk mee te nemen, lang houdbaar en… ik vind ze gewoon superlekker. Een perfecte combinatie van suiker, vet en geluk. Zo kom ik in ieder geval vrolijk en opgelucht op de plaats van bestemming aan. Ik sta klaar om in de tijdmachine te springen. Hopelijk zijn Marty en Doc ook dol op stroopwafels.