RECENSIE | De wetenschappelijke feiten en opinies over suiker en in het bijzonder fructose hebben een interessante ontwikkeling doorgemaakt in korte tijd. Het is illustratief voor hoe verbeterd onderzoek geheel nieuwe inzichten oplevert.
Vooral het werk van de Amerikaanse kinderarts en onderzoeker Robert Lustig, die ook zijn boodschap in Nederland kwam verkondigen, wakkerde de kritische wind in het suikeronderzoek aan. Kinderen die veel frisdrank dronken, kregen vaak al een vervette lever, zag Lustig, en ook overgewicht, diabetes en andere metabole ziekten. De boosdoener: de overmaat aan fructose. Een suiker dat tot voor kort als onschuldig werd beschouwd.
In zijn boek ‘Suiker in overvloed’ vertaalt de Maastrichtse hoogleraar Endocrinologie en Stofwisselingsziekten Martijn Brouwers het recente onderzoek naar suiker en diabetes type 2 (waaronder de langlopende Maastricht Studie) naar een breed publiek. Dat leert onder meer waarom we puistjes krijgen en wat fructose met ons libido te maken heeft.
Het woord ‘overvloed’ in de titel verwijst niet alleen naar de huidige hoge consumptie van suiker, maar naar een verschijnsel dat de kern van Brouwers betoog vormt. In de loop van de evolutie van de vroege mens kreeg fructose, uit het alleen tijdens het seizoen beschikbare fruit, de functie van een signaalstof. Vroeger gunstig, nu in tijden van overvloed keert het zich tegen ons.
Hij vat het in zijn nawoord zo samen: “Als we door een evolutionaire bril naar de wereld kijken, dan is het te begrijpen waarom we zoetekauwen zijn, waarom we graag calorierijke voeding eten, en waarom we van nature luiaards zijn. Dit perspectief helpt ons ook te begrijpen waarom fructose als een signaalstof van overvloed de opname en opslag van voedingstoffen, alsook de voortplanting stimuleert. In de huidige tijd van continue overvloed draagt fructose daarom bij aan het ontstaan van een breed spectrum aan aandoeningen: hoge bloeddruk, diabetes mellitus, darmkanker, hart- en vaatziekten, polycysteus ovarium syndroom en niet-alcoholische vetleverziekte.”
Voor wie de suikerkwestie volgt, zullen de bevindingen van Brouwers (en zijn Maastrichtse collega’s) even spectaculair als overtuigend zijn. Het korte bestek van deze bespreking biedt geen ruimte voor een stap-voor-stap verslag van het gedetailleerde en onderbouwde betoog van Brouwers. Maar wel voor een aanbeveling: ‘Suiker in overvloed’ is een eyeopener. Het is een belangrijk boek in de bewustwording van één van de grote mismatches tussen onze voeding en hoe het menselijk lichaam is geëvolueerd.
Suiker in Overvloed | €19,99 | ISBN: 9789465127606