Grenzen aan de gulzigheid

Naarmate zijn productieve en veelzijdige beroepsleven zich verder ontplooide, maakten overgewicht en obesitas een contraproductieve en eenzijdige ontwikkeling door waarbij steeds meer mensen ermee te kampen kregen. In dezelfde ­periode dat Seidell uitgroeide van pionier tot coryfee in het obesitas­onderzoek, groeide de voedselomgeving dicht met plekken waar eten en drinken in alle ­variatie en verleidelijkheid te verkrijgen zijn. Zodoende valt de professionele ­carrière van Seidell en zijn tomeloze inzet om de wereld een stukje gezonder te maken samen met een voedselpraktijk, die in de omgekeerde richting evolueerde. Hij is hierover de discussie met beleid en bedrijf en deelname aan het publieke debat bepaald niet uit de weg gegaan. En evenmin is Seidell in dit boek bang het beest in de bek te kijken: gulzigheid wordt door hem als belangrijke achter­liggende factor aangewezen, die verantwoordelijk is voor het ondermijnen van ­individuele gezondheid en overschrijden van planetaire grenzen.

De ongebreidelde drang naar ‘meer’ - winst, consumptie, bezit - ligt ten grondslag aan gezond- en duurzaamheidsproblemen. Om die gulzigheid te beteugelen is het belangrijk deze te begrijpen, aldus Seidell, die in het tweede deel van dit boek op onderzoek gaat naar gulzigheid. In die zoektocht vindt Seidell terug dat in vrijwel alle religies en in diverse (moraal)filosofische tradities gulzigheid als negatief te boek staat. Onmatigheid wordt als zonde of tekortkoming bestempeld vanwege nadelige gevolgen voor de (mentale) gezondheid van de mens en hoe we met de wereld omgaan. Zelf moest ik hier denken aan de schilderijen 'De zeven hoofdzonden' of 'Allegorie op de gulzigheid' van Jeroen Bosch, waar de zich aan wijn en wildgebraad tegoed doende mannen op bespottelijke wijze worden afgebeeld. Maar de tijden van matigheid als kardinale deugd en gulzigheid als hoofdzonde zijn voorbij en hebben plaatsgemaakt voor het omgekeerde. Voor de moderne consumptiemaatschappij is het juist van vitaal belang dat onze gulzigheid voortdurend wordt aangewakkerd en onuitputtelijk blijft. Marketing, product­innovaties, nieuwe modes of recepten: ze staan allen in het teken onze consumptiedrang aan te spreken. Chronische overconsumptie van sterk bewerkt, calorierijk en goedkoop eten en drinken is het zorgwekkende resultaat van een voedselsysteem dat is (in)gericht op overvloed, gemak en winst, benadrukt Seidell.  

Voor wie bekend is met eerder werk van Seidell zal het niet verbazen dat hij tegenover de ongeremde gulzigheid het rentmeesterschap plaatst om het onmatige (voedsel)consumptiegedrag in te dammen. Sterkere punten maakt Seidell wat mij betreft als hij stelt dat een overheid minder angst zou moeten hebben voor betutteling en meer moed om de volksgezondheid te beschermen en gezondheidsverschillen in de samenleving tegen te gaan.

Grenzen aan de Gulzigheid | Prijs:  €22,99 | ISBN: 9789045052540