RECENSIE | Het water loopt auteur Teun van de Keuken in de mond als in een restaurant een ober met een bord met vlees passeert. Ondanks al zijn kennis van de vleesindustrie, kan hij het niet helpen dat dit gebeurt.
Hoewel Van de Keuken sporadisch toegeeft aan dit vleesverlangen, voelt deze reactie vervelend voor hem. Het zet hem op het spoor het ongemak rond het eten van vlees te verkennen.
Mensen zijn heel vindingrijk om gedragskeuzes te maken waarvan we weten dat ze niet goed zijn. We negeren of verkleinen het negatieve of vergroten de pluspunten, we gunnen het onszelf (‘yolo’), we beroepen ons op ‘zo doen we dit altijd al’, wijzen naar anderen die hetzelfde doen of verlichten ons gemoed met compensatiegedrag. Ook de keuze die de overgrote meerderheid van de Nederlanders maakt om in meer of mindere mate vlees te eten, wordt gevoed door te rationaliseren. In het onderzoek spreken we over de 4Ns: vlees eten staat te boek als normaal (normal), nodig (necessary), logisch (natural) en lekker (nice). Deze zijn belangrijk om te begrijpen waarom we vlees eten en het zo moeilijk vinden vlees te laten staan.
Deze vier pijlers onder de vleescultuur zijn zó belangrijk, dat ze de massaliteit van het dierenleed of de banaliteit van goedkope vleesproducten naar de achtergrond verdringen. Begrijpelijkerwijs ziet Van de Keuken het niet als zijn taak het wetenschappelijk onderzoeksveld over de 4Ns te bespreken in zijn lekker weglezende boek. Toch komt de ideologie van het carnisme ter sprake waarmee we onszelf aanpraten dat vlees eten vanzelfsprekend is - want logisch, normaal en nodig - en daarmee het houden en slachten van dieren goedpraten.
We stellen onszelf gerust met een Beter Leven-keurmerk, beweren dieettrouw te zijn aan flexitarisme, houden het genot van een biefstuk buiten het bestaan van de koe, versimpelen de intelligentie en emotionele huishouding van dieren ter land en ter zee, of houden het er lijdzaam op dat veehouderij nu eenmaal niet zonder milieu- en mestproblemen kan. Dat we dergelijke ‘copingstrategieën’ nodig hebben, geeft aan dat het eten van vlees met ongemak gepaard gaat. Ze worden in ‘Dieren zijn ook mensen, Waarom we nog steeds zoveel vlees eten en dat niet zouden moeten doen’ even luchtig als indringend aan het licht gebracht.
Ontsnappen aan de vleessamenleving, zoals Van de Keuken het noemt, is ingewikkeld. Het helpt dat het in supermarkt en horeca gemakkelijker is geworden de plantaardige keuze te maken. Tot slot van zijn boek somt Van de Keuken een aantal dierloze gerechten op. Mij liep er het water van in de mond.
Prijs: 19,99 | ISBN: 9789400411814